در نخستین هفته دی ماه ۱۳۹۷ مهدی یراحی خواننده پاپ -که از سال ۸۶ و با خواندن تیتراژ برنامه ماه عسل به محبوبیت عمومی دست یافت- تصمیم گرفت یک قطعه از آلبوم جدید خود با عنوان “سه گانه اجتماعی اول ” را منتشر نماید نام این قطعه پاره سنگ نام داشت و به گفته خود صاحب اثر، مضمونی ضد جنگ دارد اما کثرت سمبل های به کار رفته در این اثر و معانی متکثر آنها به علاوه محتوای شعر این قطعه باعث شد تا جنجال های فراوانی در پی انتشار این ویدئو کلیپ در محیط رسانه ای ایجاد گردد.

یراحی در شعر این قطعه از شروع جنگ گرفته تا تداوم آن و مشکلات مردم در دوران جنگ و پس از جنگ اشاره میکند و در بعضی فرازها مستقیما به مواردی اشاره میکند که میتواند ورود به خط قرمز بسیاری از رزمندگان دوران جنگ محسوب شود. بطور مثال در بخشی از شعر این طور بیان میشود “من نمیدونم چرا نمیتونم بفهمم اینو چرا به ختم جنگ اینهمه درنگ خورد” که به نظر میرسد اشاره ای انتقادی به ادامه جنگ می باشد. اما نقطه حساسیت زای این ماجرا بیشتر نوع پوشش مهدی یراحی در این موزیک ویدئو است. او در این کلیپ از بازو بندی با نشان آلمان نازی ، کلاهی شبیه کلاه نظامی روسها و از پلاکی مانند پلاک رزمندگان ایران در دوران جنگ استفاده میکند. ترکیب این عناصر باعث شد تا بسیاری انتخاب این ترکیب توسط یراحی را هم تراز کردن اندیشه رزمندگان ایرانی با نازیسم و سایر نمادهای جنگ طلب موجود در فیلم بدانند و به آن انتقاد کنند.

اولین واکنش رسمی به این قطعه موسیقی از سوی فروغی مسئول روابط عمومی معاونت فرهنگی وزارت ارشاد مطرح شد او کلیپ و شعر منتشر شده را مغایر مجوز وزارت ارشاد دانست و از تعلیق فعالیتهای موسسه جام سبز که تهیه این کلیپ را بر عهده داشت خبر داد. در ادامه و با طرح شایعاتی مانند ممنوع الفعالیت شدن خواننده و عوامل تولید کننده این ویدئو کلیپ، حسینی معاون هنری وزارت ارشاد ضمن تکذیب این خبر از رسانه ها میخواهد تا در انتقال اخبار
امانت داری به خرج دهند.

در اولین واکنش به حواشی پیش آمده حول انتشار ویدئو کلیپ پاره سنگ ، مهدی یراحی ۱۲ دی ماه با حضور در رادیو تهران به دفاع از خود پرداخت او ضمن اعلام پایبندی خود به قوانین و نفی هر گونه توهین به ساحت شهدا به طور تلویحی قبول کرد که در متن شعر تایید شده توسط وزارت ارشاد تغییراتی اعمال کرده و این کار را شیطنتی دانست که مانند عمل رزمندگان در دستکاری شناسنامه خود برای اعزام به جبهه ها می باشد.
یراحی در ادامه ضمن اشاره به نمادهای به کار رفته در کلیپ خود تصریح کرد که در این کار در کنار بازوبند حزب نازی از کلاه روسی ، پوتین انگلیسی و اورکت امریکایی هم استفاده کرده است و تمامی ادوار معاصر جنگ را مورد نقد قرار داده و یک اثر نفی جنگ ر ا ارائه نموده است. در پایان یراحی اعلام میکند که هر تصمیمی که وزارت ارشاد در مورد او اتخاد کند را خواهد پذیرفت.

این مصاحبه یراحی از دید بسیاری از اصحاب رسانه من جمله بخش خبری ۲۰٫۳۰ سیما معنای معذرت خواهی و پشیمانی را به ذهن متبادر کرد. در پی پخش این بخش خبری مهدی یراحی با پخش یک یک فایل تصویری در شبکه های اجتماعی ضمن رد تفسیر خبر بیست و سی اعلام کرد که اشتباهی نکرده که بخاطر آن عذرخواهی کند و مجددا اعلام کرد صرفا مرتکب شیطنتی شده که مانند آن را رزمندگان کم سن و سال برای اعزام به جبهه انجام میداده اند.
در بررسی کلی این اتفاق باید گفت این که یک هنرمند سعی می کند بر خلاف جو رایج فضای موسیقی کشور که عمدتا محتوای عاشقانه و سطحی و حتی مبتذل عرضه می کند و ذائقه مخاطب را به سمت آثاری که فاقد جنبه تعالی دهنده می باشد سوق میدهد، محتوایی انتقادی و عمیق ارائه دهد و صدای مردم محروم خطه شهید پرور خوزستان باشد امری مبارک است. یراحی پیش از این نیز با ارائه آهنگ خاک به بیان مشکلات مردم خوزستان پرداخته بود و نشان داده که دغدغه اش مشکلات مردم می باشد. در این راه مسئولان هم تا حد قابل قبولی با او همکاری نموده اند و به گفته خود او حتی در همین اثر پاره سنگ هم با اندک تغییراتی به او اجازه فعالیت داده اند.
مساله ای که یراحی به عنوان یک هنرمند باید به طور جدی به آن بپردازد این است که مسائل و مشکلات در سطح جامعه با حساسیت یکسانی مواجه نیستند و برخی عرصه ها دارای پیچیدگی های فراوانی است که ورود به آنها حساسیت زیادی را دارا می باشد. مساله جنگ تحمیلی بعلت وجود هزاران جانباز ، ایثارگر و خانواده شهدا که هنوز از مصائب و مشکلات آن دوران رنج میبرند و هزینه ای سنگین را به قیمت از دست دادن عزیزترین افراد خود برای آن پرداخته اند مساله ای است که ورود به آن در قالب آثار هنری و تصویری وسواس فراوانی را می طلبد و باید از طرح مضامینی که ممکن است حتی در سطح پایینی به تکدر خاطر افکارعمومی منجر شود خودداری کرد. به کاربردن نمادهای دارای مفاهیم متکثر و متضاد در اثری که میتواند به حوادث دوران دفاع مقدس ارتباط داشته باشد بدون تردید و البته با این پیش فرض که صاحب اثر فردی دارای حسن نیت می باشد نوعی بی احتیاطی است که لازم است تصحیح گردد و اولین گام برای این تصحیح گری عذرخواهی از افرادی است که ممکن است در این جریان دچار تکدر خاطر شده باشند.مهدی یراحی باید به این موضوع واقف باشد که در مساله ادامه جنگ اگر نقدی وارد باشد این نقد به افرادی وارد است که با سر باز زدن از اذعان به حقوق ملت ایران باعث تداوم جنگ شدند.از سوی دیگر همان طور که خود صاحب اثر نیز تصریح کرده است برخی مفاد شعر و فیلم ها از آنچه که وزارت ارشاد برای تولید آن مجوز صادر کرده بود متفاوت است. این اذعان مهدی یراحی با ادعای او در زمینه فعالیت در چارچوب قانون در تضاد است و او باید بداند که تخلف در هر سطحی و با هر توجیهی مانند شیطنت و با هر قیاسی من جمله قیاس با رزمندگان کم سن و سال ، تخلف است و نتیجه تخلف هم وضع محدودیت و فقدان امکان ادامه فعالیت در آینده می باشد لذا بهتر است همانطور که به انجام ” شیطنت ” اذعان نموده است به عذرخواهی در مورد آن نیز مبادرت ورزد.

مسئولان وزارت ارشاد هم از سوی دیگر نباید در گام اول به طرف وضع محدودیت و لغو مجوز فعالیت اقدام کنند و بلکه باید با توجه به فقدان سوء نیت در تولید کنندگان اجازه دهند که افکار عمومی خود به عنوان اولین قضاوت کننده وارد عمل شده و افراد را متوجه ایرادات کارشان بنماید و از فرصت طلبی و سوء استفاده رسانه های بیگانه جلوگیری کند. ویدئو کلیپ پاره سنگ از بهترین مصادیق ورود افکار عمومی و مجبور کردن عوامل این ویدئو به پاسخگویی قبل از ورود مسئولان وزارت ارشاد است این امر نافی مسئولیت قانونی وزارت ارشاد نیست اما باید دانست چه صاحب این اثر و چه مسئولان ارشاد همگی اذعان به عمل در چارچوب قانون دارند و چه بهتر که این موضوع در چارچوب خانواده هنر و با آرامش کامل مرتفع گردد.

نگارنده احمد ترابی