جشن روز ولنتاین ۱۴ فوریه که مصادف است با ۲۵ بهمن ماه، چند سالی است که به دلایلی تجاری، فرهنگی و اجتماعی وارد کشور ما شده است. در روز ولنتاین عده ای با خرید و هدیه عروسک های خرس یا قلب های قرمز رنگ به همراه نان شکلاتی یا شکلات این روز را جشن گرفته و آن را به عنوان یک فرهنگ ترویج می کنند.

به گفته برخی افراد، روز ولنتاین، محصول فروشندگان گل است؛ تا با این کار و با اهمیت جلوه دادن آن گل ها و هدایای خود را به فروش برسانند.
اما “ولنتاین مقدس” که بود که سالروز مرگش اینچنین برای برخی حائز اهمیت است؟!

سنت ولنتاین

سنت ولنتاین در قرن ۳ میلادی زندگی می کرد و با توجه به آیین مسیح ازدواج کرد.
ولنتاین در قرن سوم میلادی در ایتالیا، شهر رم امروزی زندگی می کرد. در آن زمان، طبق قانون روم زوج ها مجاز به ازدواج نبودند، زیرا مسیحیت به عنوان یک مذهب ممنوع شده بود. ولنتاین با اینکه نزد شاهان رومی از اعتبار و جایگاهی خاص برخوردار بود اما تا حد توان با این مساله مبارزه کرد. این مبارزات تا جایی ادامه داشت که به رغم شهرت و مکنت وی در دستگاه امپراطوری، با نادیده گرفتن شان وی حدود جزایی بر او جاری شد.
گفته می شود که والنتین در ۱۴ فوریه سال ۲۶۹ در شهر رم اعدام شد.

ولنتاین یا سپندارمذگان؟!

این درحالی است که کمتر کسی است که توجه کند در ایران باستان، از ۲۰ قرن پیش از میلاد روزی موسوم به روز عشق وجود داشته است.
جالب است بدانید که این روز در تقویم جدید ایرانی دقیقا مصادف است با ۲۹ بهمن، یعنی تنها ۴ روز پس از ولنتاین!
این روز سپندارمذگان یا اسفندارمذگان نام داشته است. فلسفه بزرگداشت این روز به عنوان “روز عشق” به این صورت بوده است که در ایران باستان هر ماه را ۳۰ روز حساب دانسته و علاوه بر نامگذاری ماه ها، هریک از روزهای ماه نیز یک نام داشتند. روز پنجم سپندار مذ بوده است.
بعنوان مثال روز اول «روز اورمزد»، روز دوم، روز بهمن معنی «سلامت، اندیشه» که نخستین صفت خداوند است، روز سوم اردیبهشت یعنی «بهترین راستی و پاکی» که باز از صفات خداوند است، روز چهارم شهریور یعنی «شاهی و فرمانروایی آرمانی» که خاص خداوند است و روز پنجم «سپندار مذ» بوده است.

ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده است که ایرانیان باستان این روز را روز بزرگداشت زن و زمین میدانسته اند.
سپندار مذ لقب ملی زمین است. یعنی گستراننده، مقدس، فروتن. زمین نماد عشق است چون با فروتنی، تواضع و گذشت به همه عشق می ورزد. زشت و زیبا را به یک چشم می نگرد و همه را چون مادری در دامان پر مهر خود امان می دهد. به همین دلیل در فرهنگ باستان اسپندار مذگان را بعنوان نماد عشق می پنداشتند

ولنتاین و فرهنگ ایرانی

این چند روز که فضای مجازی خصوصا موتور سرچ گوگل، پر شده از سوال هایی مثل ولنتاین چندمه، ولنتاین چه روزی است، ولنتاین چه تاریخیه و … برآن شدیم تا مطالبی را در خصوص این روز که از مصادیق فرهنگ غربی است، منتشر کنیم.
روز «ولنتاین» روز ابراز عشق در فرهنگ تحریف شده ی مسیحی و در پی آن فرهنگ مدرن غربی است که هر سال در روز ۱۴ فوریه از سوی برخی از مردم کشورها شناخته میشود و در کشورهای اروپایی و آمریکایی با اهدای شکلات به عنوان کادوی روز ولنتاین از شهرت خاصی برخوردار است. تزئین شکلات و پختن انواع آن نیز از آداب این روز بهشمار میرود.

ولنتاین در ایران

در ایران از سال ۱۳۸۹ تولید انواع پوستر، بروشور، جعبه و کارتهای تبلیغاتی با نمادهای قلب، نیمقلب، گل رز قرمز و هر گونه فعالیتی مبنی بر اطلاعرسانی در این روز ممنوع است و از سوی مراجع قانونی با واحدهای متخلف برخورد میشود.
گروهی دیگر به جای آن جشن اسفندگان را که برگرفته از آیینهای ایرانی است و در روز پنجم اسفند برگزار میشود به جای ولنتاین پیشنهاد میکنند. اسفندیار اختیاری نماینده زرتشتیان دوره دهم مجلس شورای اسلامی جشن سپندارمذگان (اسفندگان) را روز احترام به بانوان و جشن مهرگان را جشن مهر حقیقی و واقعی در فرهنگ ایرانی میداند و به نظر وی مردم باید به جای ولنتاین این روزها را جشن بگیرند.

ولنتاین در مالزی

در مالزی برخی مقامات حکومتی و مذهبی بهدلیل آنچه که «نامتناسب بودن» این جشن با فرهنگ مسلمانان آن کشور میدانند، با بهراهاندازی کمپین ضد ولنتاین تلاش کردهاند مردم را از برگزاری مراسم این روز نهی کنند. با این حال همه مردم آن کشور با مواضع ضد ولنتاین حاکمان آن کشور موافق نیستند و برخی برگزاری این جشن را بیضرر میدانند.

ولنتاین در عربستان سعودی

در عربستان سعودی فروش محصولات مربوط به روز ولنتاین مانند گل رز در سال ۲۰۰۱ و ۲۰۰۸ ممنوع شد و پلیس مذهبی این کشور از مغازهداران خواست تا چنین چیزهایی را به فروش نرسانند. در گذشته نیز کسانی که میخواستند این روز را جشن بگیرند، مجبور بودند گل رز قرمز را از بازار سیاه و با قیمت نجومی خریدار کنند.

ولنتاین در اندونزی

مقامات رسمی اندونزی نیز برگزاری مراسم ولنتاین را ممنوع اعلام کرده و چنین روزی را از اساس انکار کردهاند. آنها معتقدند که چنین روزی در هیچکجای فرهنگ اسلامی جایی ندارد. حتی مردم این کشور در چهار شهر برای تحریم این روز دست به تظاهرات زدند تا جوانان را آگاه کنند که ولنتاین یک سنت غربی و مسیحی است.

ولنتاین در پاکستان

مقامات حکومتی و قضایی کشور پاکستان از سال ۲۰۱۷ درباره این روز اعلام موضع کردند و روز ولنتاین را فرهنگی غربی دانسته و آن را مغایر با آداب و فرهنگ پاکستان خواندند و برگزاری هرگونه مراسم و گرامیداشت این روز را ممنوع اعلام کردند. البته در نظرسنجی یکی از سایتهای محلی پاکستان «داون» بیش از ۸۰ درصد مردم به موضوع ممنوعیت ولنتاین در کشورشان رای مثبت دادند. مردم این کشور معتقدند که تبلیغ ولنتاین حتی در شبکههای اجتماعی مخالف آموزههای اسلام است و باید از ترویج آن جلوگیری کرد.

ولنتاین در هندوهای استان «اوریسا»

البته فقط کشورهای مسلمان نیستند که روز ولنتاین را ممنوع اعلام کردهاند. هندوهای استان «اوریسا» نیز روز ولنتاین را ممنوع اعلام کردند و افرادی که این روز را جشن بگیرند وادار میکنند با یکدیگر ازدواج کنند.

ولنتاین در ایالت «بلگورود» روسیه

ایالت «بلگورود» در روسیه، روز ولنتاین را به دلیل حفظ فرهنگ ممنوع اعلام کرده است زیرا مقامات این ایالت اعتقاد دارند برگزاری این جشن باعث از بین رفتن ارزشهای معنوی و اخلاقی در بین جوانها میشود.