چند روزیست خبری مبنی بر توقیف نفتکش ایرانی توسط نیروی دریایی بریتانیا در نزدیکی جبل الطارق خوراک رسانه های داخلی و خارجی شده است که گفته می شود مقصد آن احتمالا یکی از کشورهای اروپایی بوده است. پس از این اقدام بریتانیا، ایران با احضار سفیر انگلیس به وزارت امور خارجه مراتب اعتراض خود را به انگلیسی ها اعلام کرد که طبق برخی اخبار با پافشاری و اصرار این سفیر بر سر مواضعشان روبرو شد.
وزیر دفاع امیر سرتیپ حاتمی در واکنش به این اقدام گفت: جمهوری اسلامی همواره با راهزنی دریایی قاطعانه مبارزه کرده است و یقیناً این نوع راهزنی دریایی توسط ما تحمل نمی‌شود و بی‌پاسخ نخواهد ماند.

انگلستان در واکنش به اعتراضات صورت گرفته از سوی ایران اعلام کرد که این نفت کش در حال انتقال نفت به سوریه بوده است و چون تحریم های اتحادیه اروپا علیه سوریه را نقض کرده توقیف شده است.
این در حالی است که منابع وزارت خارجه اسپانیا اعلام کردند که این نفت کش در پی درخواست آمریکا توسط انگلیس توقیف شده است.
محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز با تاکید بر اینکه انقلاب اسلامی در طول تاریخ چهل‌ساله خود، در هیچ معرکه‌ای آغازگر تنش نبوده، اما در پاسخ به زورگویان و گردنکشان، تعلل نکرده است گفت: انگلیس اگر نفتکش ایرانی را رفع توقیف نکند، وظیفه دستگاه‌های مسئول، اقدام متقابل و توقیف یک نفتکش انگلیسی است.

تحرکات بین المللی در پی توقیف نفتکش ایرانی

بنا بر بیانیه ی منتشره از سوی وزارت خارجه روسیه، توقیف گریس ١ (نفتکش ایرانی) ممکن است “عواقب وخیمی” به همراه داشته باشد.
در این بیانیه تصریح شده است که مسئولیت پیامدهای منفی توقیف نفتکش ایرانی متوجه کسانی است که “می‌خواهند کارزار نامشروع فشار حداکثری بر تهران و دمشق را پیش ببرند”، فشاری که از نظر روسیه نقض قطعنامه‌های شورای امنیت درباره توافق هسته‌ای ایران و آتش‌بس در سوریه است.
وزارت خارجه روسیه اعلام کرده است که توقیف نفتکش گریس ١ “به شدت” با سیاست اعلام‌شده انگلستان _ حل بحران سوریه بر مبنای قوانین بین‌المللی_ در تضاد است..

اسپانیا حاکمیت بریتانیا را بر آب‌های اطراف جبل‌الطارق به رسمیت نمی‌شناسد و گفته است توقیف کشتی و نقض احتمالی حاکمیت ملی خود به واسطه آن را بررسی می‌کند.

درحالی که برخی از رسانه های حامی دولت یکی از دستاوردهای برجام را ایجاد شکاف میان آمریکا و متحدانش عنوان می کردند، ماجرای توقیف این نفتکش حاکی از سناریوی دیگریست. گواه این امر گفته ی سرپرست وزارت خارجه اسپانیا است که تصریح می کند بریتانیا این کشتی را به درخواست آمریکا متوقف نموده است..

ظرفیت های ایران برای پاسخ به این اقدام

ترانزیت حدود ۴۰ درصد انرژی فسیلی جهان وابسته به تنگه ی هرمز است که در طول تاریخ بارها به عنوان اهرم فشار از آن استفاده شده است.
ایران به دلیل دارا بودن بیشترین مرز با تنگه، و همچنین برخورداری از قایق های تندرو و سرعت عمل نیروی دریایی، به راحتی می تواند این کانال میان آبی را مسدود کند و مانع از صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس شود. همچنین در وضعیت جنگی حق تفتیش کشتی ها برای ایران محفوظ است. به همین دلیل افزایش تنش با ایران نه تنها به نفع دول نفت خیز خلیج نیست بلکه باعث ضرر خریداران آنها نیز خواهد بود.

حال تناقضاتی در این مساله مطرح است که باید به آن توجه ویژه داشت.
نیروی دریایی انگلستان در حالی دست به این اقدام زده است که بر اساس سیاست های عنوان شده از سوی آنها، اتحادیه اروپا تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران را به رسمیت نمی‌شناسد.
چراکه بریتانیا در اعلام رسمی خود نسبت به توقیف نفتکش ایرانی مقصد آن را سوریه دانسته و به همین جهت تحریم‌های آمریکا علیه صادرات نفت ایران و همینطور تحریم اتحادیه اروپا علیه پالایشگاه بانیاس سوریه را بهانه ای برای مشروعیت بخشی این اقدام تلقی نموده است.